วัตถุอันตรายทางสาธารณสุขเป็นผลิตภัณฑ์อีกประเภทหนึงที่อยู่ในความดูแลของ
สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา โดยกองควาบคุมวัตถุมีพิษ โดยอาศัยอำนาจตาม
พระราชบัญญัติวัตถุอันตราย พ.ศ.2535 ซึ่ตราขึ้นมาใช้แทนกฎหมายเดิม คือ พระราชบัญญัติวัตถุมีพิษ พ.ศ.2510
พระราชบัญญัติวัตถุอันตราย จะแตกต่างจากกฎหมายอื่นที่สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาดูแลรับผิดชอบ
คือ มีหน่วยงานหลายหน่วยงาน อาศัยอำนาจตามกฎหมายดังกล่าว ในการดูแลสารเคมีหรือผลิตภัณฑ์ ในขอบเขต
แตกต่างกันออกไปดังเช่นในปัจจุบัน มี 3 กระทรวง ที่อาศัยอำนาจตามกฎหมายนี้ได้แก่ กระทรวงอุตสาหกรรม
กระทรวงการเกษตรและสหกรณ์ ได้แก่ กรมการเกษตร และกรมประมง และกระทรวงสาธารณสุข ดุแลวัตถุอันตราย
ที่ใช้ในบ้านเรือน และสาธารณสุข
ตามกฎหมายวัตถุอันตราย ไดแแบ่งวัตถุอันตรายออกเป็น 4 ชนิด ตามความรุนแรงของการก่อให้เกิดพิษ
และความเข้มงวดในการควบคุม ดังนี้
1. วัตถุอันตรายชนิดที่ 1 ไม่ต้องขอข้นทะเบียนหรือขออนุญาต แต่ผู้ประกอบการจะต้องปฎิบัติตามหลักเกณฑ์
และวิธีการที่กำหนด
2. วัตถุอันตรายชนิดที่ 2 ต้องขอขึ้นทะเบียนและแจ้การดำเนินการก่อน
3. วัตถุอันตรายชนิดที่ 3 ต้องขอขึ้นทะเบียนและขออนุญาตก่อน
4. วัตถุอันตรายชนิดที่ 4 ห้ามผลิต นำเข้า ส่งออก ขาย หรือมีไว้ในครอบครอง
ดังนั้น ผลิตภัณฑ์ที่มีจำหน่ายในท้องตลาด จึงมีเฉพาะชนิดที่ 1,2 และ 3 เท่านั้น ึ่งวัตถุอันตรายในทางสาธารณสุข
ส่วนใหญ่เป็นชนิด 2 และ 3 ซึ่งจะต้องมีการขอขึ้นทะเบียน และในการขอขึ้นทะเบียนที่สำคัญประการหนึ่ง คือ
การบังคับเกี่ยวกับเรื่องของฉลาก ซึ่งจะต้องประกอบด้วยหัวข้อสำคัญๆ ดังต่อไปนี้
- ชื่อการค้า
- ชื่อและอัตราส่วนสารออกฤทธิ์
- ประโยชน์
- วิธีใช้
- คำเตือน
- วิธีเก็บรักษา
- วิธีแก้พิษเบื้องต้น
- ขนาดบรรจุ
- ชื่อและที่ตั้งผู้ผลิต
- ชื่อและที่อยู่ผูนำเข้าหรือผู้จัดจำหน่าย
- เลขทะเบัยนวัตถุอันตรายในกรอบเครื่องหมาย อย.
- เครื่องหมายแสดงระดับความเป็นพิษของวัตถุอันตราย แล้วแต่กรณี
ดังนั้นในการเลือกซื้อผลิตภัณฑ์ จึงควรสังเกตที่ฉลากว่ามีข้อความครบถ้วน และมีการแสดงเลขทะเบียนวัตถุอันตราย
ที่สำคัญต้องเป็นภาษาไทยอ่านได้ชัดเจน
ผลิตภัณฑ์ที่เข้าข่ายเป็นวัตถุอันตราย พอจะแบ่งเป็นกลุ่มใหญ่ๆ ได้ดังนี้
1. ผลิตภัณฑ์ป้องกันกำจัดแมลงและสัตว์ เช่น ยาจุดกันยุง สเปรย์ฉีดพ่น เหยื่อกำจัดมดและแมลงต่างๆ ลูกเหม็น
ก้อนดับกลิ่น เป็นต้น
2. ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดและฆ่าเชื้อโรค ได้แก่ ผลิตภัณฑ์ล้างห้องน้ำ ล้างจาน ซักผ้า ซักผ้าขาว ซักแห้งผ้า
สเปรย์ฆ่าเชื้อโรค เป็นต้น