ริดสีดวงทวาร
หมายถึง กลุ่มหลอดเลือดดำขอดบริเวณทวารหนัก เป็นผลมาจากแรงกดดัน
ต่อหลอดเลือดดำนาน ๆ ในบริเวณนั้น
สาเหตุการเกิดริดสีดวงทวารที่พบบ่อย
อาการท้องผูก หรือการนั่ง เบ่งนาน ๆเป็นประจำ
อาจพบได้ใน หญิงตั้งครรภ์ คนที่มีอาการไอเรื้อรัง คนอ้วน ผู้ป่วย ตับแข็ง
ต่อมลูกหมากโตหรือมีก้อนเนื้องอกในช่องท้องเป็นต้น
ชนิดของริดสีดวงทวาร
ริดสีดวงทวารภายนอก
เกิดบริเวณใต้ชั้นผิวหนังบริเวณปากทวารหนัก ซึ่งอาจมองเห็นจากภายนอก หรือใช้นิ้วคลำพบเป็นหัวนุ่มๆ
ริดสีดวงทวารภายใน
เกิดบริเวณใต้เยื่อบุผิวลำไส้บริเวณทวารหนักหรือลำไส้ใหญ่ส่วนปลาย ( เลยจากส่วนผิวหนังตรงปากทวารหนัก
เข้าไปในส่วนที่เป็นเยื่อบุผิวลำไส้ ) จึงมองไม่เห็นจากภายนอก
อาการสำคัญของริดสีดวงทวาร
การถ่ายอุจาระออกเป็นเลือดสดเป็นครั้งคราวโดยเฉพาะ เวลาท้องผูก หรือนั่งถ่ายติดกันบ่อยครั้ง
( เช่น ขณะท้องเดิน ) เนื่องจากขณะเบ่งแรงๆหัวริดสีดวงจะปริแตกทำให้มีเลือดไหลได้
กรณีถ่ายออกเป็นเลือดเรื้อรัง อาจทำให้ร่างกายเสียเลือดกลายเป็นโลหิตจาง ซีด อ่อนเพลียได้
กรณีริดสีดวงเกิดการอักเสบ ทำให้มีอาการเจ็บปวดถ้าปวดรุนแรงอาจ
ทำให้นั่ง ยืน เดินไม่สะดวกได้
อาการถ่ายเป็นเลือดสดอาจเกิดจากสาเหตุอื่น
ทวารหนักมีรอยปริแตกจะมีอาการถ่ายออกเป็นเลือดสดและปวดที่ทวารหนักร่วมด้วย
มีอาการกำเริบขณะท้องผูกเช่นเดียวกับริดสีดวงทวาร
มะเร็งลำไส้ใหญ่อาจมีอาการถ่ายออกเป็นเลือดสดเช่นเดียวกันส่วนใหญ่
พบคนอายุ มากกว่า40 ปี ขึ้นไป บางครั้งอาจมีอาการท้องผูก
หรือท้องเสียเรื้อรัง หากสงสัยควรรีบปรึกษาแพทย์
การดูแลรักษาตนเอง
- ระวังอย่าให้ท้องผูกโดยการดื่มน้ำมาก ๆ กินผักผลไม้มาก ๆ
การกินข้าวซ้อมมือ ถั่วเหลือง หรืออาหารที่กากใยมากเป็นประจำ
จะช่วยป้องกันท้องผูกได้
- ถ้าท้องผูกติดต่อกันนาน ๆอาจกินยาระบายโดยปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
- หลีกเลี่ยงการยกของหนัก หรือ การนั่งเบ่ง อุจจาระนาน ๆ
- ถ้าอ้วน หรือ น้ำหนักมากควรลดน้ำหนัก
- ถ้ามีอาการปวดรุนแรงเนื่องจากหัวริดสีดวงอักเสบให้กินยาแก้ปวด
หรือ นั่งแช่ในน้ำอุ่นวันละ 2-3 ครั้ง ๆ ละ 15-30 นาที
และใช้ยาเหน็บริดสีดวง ทวารจนอาการบรรเทา
เมื่อมีอาการต่อไปนี้ควรรีบปรึกษาแพทย์
- เมื่อมีอาการเจ็บปวดรุนแรงหรือถ่ายออกเป็นเลือดจำนวนมาก
หรือ มีอาการอ่อนเพลีย ซีดเซียว
- มีอาการถ่ายเป็นเลือดทุกวันเกิน 1 สัปดาห์
- พบในคนอายุมากว่า 40
ปีเนื่องจากมีความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งลำไส้ใหญ่สูง
- เมื่อมีความวิตกกังวลใจ
การรักษาริดสีดวงทวาร
ในรายที่มีการอักเสบของหัวริดสีดวงอาจให้ยาเหน็บริดสีดวงทวาร
เช่น อะนูซอล (Anusol) เชอริพร็อกต์ (Scheriproct) พร็อกโตซิดิล (Proctosedyl)
เหน็บวันละ 2 ครั้งเช้า ก่อนนอน จนอาการปวดบรรเทา ในรายที่มีอาการ กำเริบ บ่อยหรือเป็นรุนแรง
อาจรักษาด้วยการฉีดยา เข้าที่หัวริดสีดวง หรือ รัดโคนหัวริดสีดวงเพื่อให้ฝ่อ ไป
ในรายที่เป็นมากหรือ มีภาวะแทรกซ้อน อื่นอาจต้องทำการผ่าตัด